Anasayfa / ÜTS Kayıt İşlemleri / Tıbbi Cihaz Sembolleri
Tıbbi Cihaz Etiket Sembolleri ve Anlamları
Tıbbi cihaz etiketleri, sınırlı bir alana çok sayıda bilgiyi sığdırmak ve dil engelini aşmak için standart sembollerle hazırlanır. Bu sayfada en sık kullanılan sembolleri, hangi bilgiyi taşıdıklarını, MDR ile gelen yeni sembolleri ve ÜTS kaydında sembollerin neden önemli olduğunu bulabilirsiniz.

Ortak dil
Semboller neden kullanılır?
Sembol, kullanıcıya kısa yoldan doğru bilgiyi verir.

Bir tıbbi cihaz ambalajı; imalatçıdan son kullanma tarihine, sterilizasyon yönteminden saklama koşullarına kadar onlarca bilgi taşımak zorundadır. Bu bilgilerin hepsini her dilde yazmak hem yer açısından mümkün değildir hem de okunabilirliği düşürür. Semboller bu sorunu çözer: aynı işaret Almanya’da, Japonya’da ve Türkiye’de aynı anlama gelir.
Tıbbi cihaz etiketlerinde kullanılan sembollerin büyük bölümü ISO 15223-1 standardında tanımlanmıştır. Standardın 2021 sürümü, MDR ve IVDR ile gelen yeni etiket gereklilikleri için ilave semboller içerir. Elektrikli cihazlarda ayrıca IEC 60417 ve ISO 7000 sembolleri, ambalaj ve taşıma bilgilerinde ise ISO 780 sembolleri kullanılır.
MDR Ek I’in 23. maddesi, etikette verilen bilgilerin uygun olduğu durumlarda uluslararası kabul görmüş sembollerle sunulabileceğini belirtir. Uyumlaştırılmış bir standartta tanımlanmamış bir sembol kullanılıyorsa, anlamı cihazla birlikte verilen belgelerde açıklanmalıdır.
En sık kullanılanlar
Temel semboller ve taşıdıkları bilgi
Aşağıdaki semboller tıbbi cihaz etiketlerinin büyük çoğunluğunda karşınıza çıkar. Sembolün yanına yazılan bilgi (tarih, numara, adres) sembolün kendisi kadar önemlidir.
| Sembol | Anlamı | Yanında yer alan bilgi |
|---|---|---|
| Fabrika silueti (dolu) | İmalatçı | İmalatçının adı ve adresi |
| Fabrika silueti (boş) | Üretim tarihi | Yıl-ay-gün biçiminde tarih |
| Kum saati | Son kullanma tarihi | Bu tarihten sonra cihaz kullanılmamalıdır |
| LOT | Parti (lot) numarası | İzlenebilirlik için parti kodu |
| SN | Seri numarası | Cihaza özgü seri numarası |
| REF | Katalog numarası | İmalatçının ürün referans kodu |
| Daire içinde çarpılmış 2 | Tekrar kullanmayın | Tek kullanımlık cihaz |
| STERILE + yöntem kısaltması | Steril ve sterilizasyon yöntemi | EO (etilen oksit), R (ışınlama), A (aseptik), steam (buhar) |
| Çarpılmış STERILIZE | Tekrar sterilize etmeyin | Yeniden sterilizasyon uygun değildir |
| Açık kitap ve “i” | Kullanım talimatına bakın | Kâğıt veya elektronik kullanım talimatı |
| Ünlem işaretli üçgen | Dikkat | Önemli uyarı veya önlemler için talimata bakılmalıdır |
| Termometre çizgisi | Sıcaklık sınırı | Alt ve üst saklama sıcaklıkları |
| Şemsiye | Kuru tutun | Nemden korunmalıdır |
| Güneş ve ışık işareti | Güneş ışığından koruyun | Işığa duyarlı ürünler |
| Hasarlı ambalaj işareti | Ambalaj hasarlıysa kullanmayın | Steril bariyer bozulmuş olabilir |
ISO 15223-1:2021
MDR ve IVDR ile birlikte gelen semboller
Yeni yönetmelikler etikette ilave bilgi istediği için standart da yeni sembollerle güncellendi.
MD
Ürünün tıbbi cihaz olduğunu gösterir. MDR kapsamındaki cihazlarda etikette tıbbi cihaz olduğu belirtilmelidir; bu sembol bu amaçla kullanılır.
IVD
In vitro tanı amaçlı tıbbi cihazı gösterir. IVDR kapsamındaki ürünlerde kullanılır.
UDI
Etiketteki benzersiz cihaz tanımlayıcısının (UDI taşıyıcısı) yerini gösterir. Barkod veya karekodun yanında yer alır.
İthalatçı ve dağıtıcı
AB pazarında ürünü ithal eden ve dağıtan firmayı gösteren ayrı semboller tanımlanmıştır. İthalatçı bilgisi MDR Madde 13 gereği cihaz üzerinde yer almalıdır.
Tek hasta, çoklu kullanım
Aynı hastada birden fazla kez kullanılabilen ancak başka hastaya kullanılmaması gereken cihazları gösterir.
Çeviri ve yeniden ambalajlama
Etiketi çevrilen veya cihazı yeniden ambalajlanan ürünlerde, bu işlemi yapan firmayı gösteren semboller vardır.
Doğru kullanım
Sembol kullanırken uyulması gereken kurallar
Sembolün etikette yer alması tek başına yeterli değildir. Okunabilir, doğru biçimde ve doğru bilgiyle birlikte kullanılması gerekir.

- Standarttaki biçimSembol, standartta tanımlanan şekle sadık kalmalıdır. Oranları bozulan veya süslenen semboller farklı yorumlanabilir.
- Okunabilir boyutKüçük ambalajlarda bile sembol ve yanındaki bilgi rahatça okunabilmelidir.
- Açıklama yükümlülüğüKullanılan sembollerin anlamı kullanım talimatında açıklanmalıdır. Özellikle profesyonel olmayan kullanıcılar için bu açıklama önemlidir.
- Tarih biçimiSon kullanma ve üretim tarihleri standartta öngörülen biçimde (yıl-ay-gün veya yıl-ay) yazılmalıdır.
- TutarlılıkEtiketteki semboller, teknik dosya ve kullanım kılavuzu ile çelişmemelidir. Örneğin tek kullanımlık olduğu belirtilen bir cihazın kılavuzunda temizlik talimatı bulunmamalıdır.
- Gereksiz sembolden kaçınmaCihaz için geçerli olmayan semboller (örneğin steril olmayan bir üründe steril sembolü) yanıltıcıdır ve kullanılmamalıdır.
Kontrol
Etiketteki sembolleri kontrol ederken izlenecek yol
Etiket ÜTS’ye yüklenmeden önce yapılacak kısa bir kontrol, kayıt sürecinde zaman kazandırır.
Cihazın özelliklerini listeleyin
Steril mi, tek kullanımlık mı, son kullanma tarihi var mı, özel saklama koşulu gerekiyor mu?
Her özelliği sembolle eşleştirin
Listedeki her özellik için etikette uygun sembolün bulunup bulunmadığına bakın.
Yanındaki bilgiyi doğrulayın
Lot, seri numarası, tarih ve sıcaklık değerlerinin doğru ve okunaklı yazıldığını kontrol edin.
Kılavuzla karşılaştırın
Kullanım talimatında sembollerin açıklamasının yer aldığını doğrulayın.
ÜTS seçimleriyle eşleştirin
ÜTS’de seçilecek bilgilerin etiketteki sembollerle aynı olduğundan emin olun.
ÜTS ile ilişkisi
Sembol eksikliği ÜTS kaydını nasıl etkiler?
ÜTS’de bazı ürün özellikleri seçim olarak girilir ve etiket görseliyle doğrulanır. Etiketteki sembol, seçimin kanıtıdır.
| ÜTS’deki seçim | Etikette aranan | Sembol yoksa |
|---|---|---|
| Tek kullanımlık: Evet | Tekrar kullanmayın sembolü veya eşdeğer ifade | Kayıt ile ürün bilgisi çelişir; başvuru geri dönebilir. |
| Steril: Evet | STERILE sembolü ve yöntem kısaltması | Sterilizasyon bilgisi doğrulanamaz. |
| Son kullanma tarihi var | Kum saati sembolü ve tarih | Tarih bilgisi doğrulanamaz; tekil bildirimde sorun çıkar. |
| Lot veya seri takibi | LOT veya SN sembolü | İzlenebilirlik bilgisi eksik kalır. |
| Lateks içerir | Lateks sembolü veya ifadesi | Kullanıcı güvenliğine ilişkin bilgi eksik kalır. |
Etiket kaynaklı geri dönüşlerin listesi için ÜTS başvuru ret gerekçeleri sayfasına, etikette bulunması gereken bilgilerin tamamı için tıbbi cihaz etiketi nasıl hazırlanır sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tıbbi cihaz sembolleri hakkında sık sorulanlar
Aklınızdaki soru burada yoksa bize danışabilirsiniz.
Bize sorun
Tıbbi cihaz sembolleri hangi standartta tanımlanır?
Sembollerin büyük bölümü ISO 15223-1 standardında tanımlanır. Elektrikli cihazlarda IEC 60417 ve ISO 7000, taşıma ve ambalaj bilgilerinde ISO 780 sembolleri de kullanılır.
“Tekrar kullanmayın” sembolü neye benzer?
Daire içinde, üzeri çapraz çizgiyle kapatılmış “2” rakamıdır. Cihazın tek kullanımlık olduğunu gösterir.
MD sembolü zorunlu mu?
MDR, etikette ürünün tıbbi cihaz olduğunun belirtilmesini ister. ISO 15223-1:2021’de tanımlanan MD sembolü bu amaçla yaygın olarak kullanılır.
Sembollerin anlamı nerede açıklanır?
Kullanılan sembollerin anlamı kullanım talimatında açıklanmalıdır.
Sembol yazılı metnin yerine geçer mi?
Uluslararası kabul görmüş bir sembol, ilgili bilginin yazılı olarak verilmesinin yerine kullanılabilir. Standartta tanımlanmamış semboller için açıklama gerekir.
Etikette sembol eksikse ÜTS kaydı reddedilir mi?
ÜTS’de seçilen bir özellik etikette sembol veya ifadeyle desteklenmiyorsa kayıt ile ürün arasında çelişki oluşur ve başvuru geri dönebilir.
UDI sembolü ne işe yarar?
Etiketteki benzersiz cihaz tanımlayıcısının (barkod veya karekod) yerini gösterir. Böylece kullanıcı ve sağlık kuruluşu UDI bilgisini kolayca bulur.
