Anasayfa / ÜTS Kayıt İşlemleri / Sabun İthalatı ve Ürün Kaydı
Sabun İthalatı ve Ürün Kaydı
El, yüz ve vücut için kullanılan katı ve sıvı sabunlar kozmetik üründür ve piyasaya arz edilmeden önce ÜTS’ye bildirilir. Ambalaja “antibakteriyel” veya “dezenfekte eder” ifadesi eklendiğinde ürün biyosidal ruhsat gerektirebilir; çamaşır ve bulaşık için kullanılan sabunlar ise deterjan mevzuatına tabidir. Bu rehberde sabun ithalatında doğru yolu, gerekli belgeleri ve adımları anlatıyoruz.
Tanım
Sabun hangi mevzuata tabidir?
Kozmetik Ürünler Yönetmeliği, insan vücudunun dış kısımlarına uygulanan ve temel olarak temizleme amacı taşıyan ürünleri kozmetik olarak tanımlar. Katı el sabunu, sıvı sabun, yüz temizleme sabunu ve duş jeli gibi ürünler bu tanımın içinde yer alır ve 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ile 08.05.2023 tarihli yönetmeliğe göre piyasaya sunulur.
Aynı “sabun” adı, farklı mevzuatlara tabi ürünler için de kullanılır. Çamaşır, bulaşık ve sert yüzey temizliğinde kullanılan sabunlar deterjan mevzuatının konusudur. Mikroorganizmaları öldürme amacı taşıyan el sabunları ise biyosidal ürün olarak değerlendirilebilir.
Ürünün hangi gruba girdiğini adı veya şekli değil, imalatçının beyan ettiği kullanım amacı ve etiketteki iddialar belirler. İthalattan önce bu kararın verilmesi, kayıt, etiket ve gümrük işlemlerinin baştan doğru kurulmasını sağlar.
Sınıflandırma
Sabunun dört farklı yolu
Aynı rafta duran iki sabun farklı kayıt süreçlerinden geçebilir.
Kozmetik sabun
Katı ve sıvı el, yüz ve vücut sabunları. Kozmetik firma kaydı, ÜBD ve ÜTS kozmetik ürün bildirimi gerekir.
Biyosidal sabun
Mikroorganizmaları öldürme veya dezenfeksiyon iddiası taşıyan el sabunları. Ürün Tipi-1 biyosidal olarak TİTCK ruhsatı gerekebilir.
Deterjan niteliğindeki sabun
Çamaşır, bulaşık ve yüzey temizliği için sabunlar. Kozmetik bildirimi yapılmaz; deterjan mevzuatı uygulanır.
Tedavi iddialı ürünler
Bir hastalığı tedavi ettiğini iddia eden sabunlar kozmetik olamaz; ürün başka bir mevzuat kapsamında incelenmelidir.
İddialar
Hangi ifade hangi yola götürür?
Etiketteki ifade, sabunun kayıt yolunu doğrudan değiştirebilir.
- Temizler, arındırırKozmetik temizleme amacıyla uyumludur.
- Nemlendirir, yumuşatırKozmetik bakım iddiasıdır; kanıtı ÜBD’de bulunmalıdır.
- Dermatolojik olarak test edilmiştirKozmetik iddiadır; test raporu dosyada yer almalıdır.
- Bakterilerin %99,9’unu öldürürBiyosidal etki iddiasıdır; ruhsat ihtiyacı değerlendirilir.
- Elleri dezenfekte ederİnsan hijyenine yönelik biyosidal kapsamındadır.
- Akneyi, egzamayı tedavi ederKozmetik ürünlerde kullanılamaz.
- Çamaşırlar içinDeterjan mevzuatına tabidir; ÜTS kozmetik bildirimi yapılmaz.
- Doğal, organik, veganPazarlama iddiasıdır; yanıltıcı olmamalı ve belgelenebilmelidir.
Kozmetik sabun
Kozmetik sabunda dosya ve güvenlik
İthal edilen kozmetik sabun, Türkiye’de yerleşik sorumlu kişi tarafından piyasaya arzdan önce ÜTS’ye bildirilir. İthal ürünlerde sorumlu kişi genel kural olarak ithalatçıdır; ithalatçı yazılı mutabakatla Türkiye’de yerleşik başka bir kişiyi de sorumlu kişi olarak belirleyebilir. Bildirim bir onay değildir; ürünün güvenliğinden sorumlu kişi sorumludur.
Sabunlar durulanan ürünler grubunda yer aldığı için güvenlilik değerlendirmesi bu kullanım şekline göre yapılır. Formüldeki her maddenin yönetmeliğin yasaklı ve kısıtlı madde listelerine uygunluğu, parfüm bileşenlerinde etikette ayrıca belirtilmesi gereken alerjenler ve sıvı sabunlarda koruyucu sistemin yeterliliği ürün bilgi dosyasında gösterilmelidir.
Küçük üreticilerden getirilen el yapımı veya doğal sabunlar da aynı kurallara tabidir. Üretim ölçeği ne olursa olsun, her formül için güvenlilik raporu, ürün bilgi dosyası ve Türkçe etiket gerekir.
Antibakteriyel sabun
Antibakteriyel sabun ne zaman biyosidal olur?
Biyosidal ürünler, 31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği ile düzenlenir ve piyasaya arzdan önce ruhsatlandırılır. İnsan hijyenine yönelik Ürün Tipi-1 biyosidaller 2019’daki düzenlemeyle TİTCK’nın görev alanına geçmiştir; başvurular ÜTS’nin biyosidal modülü üzerinden yapılır.
TİTCK’nın Ürün Tipi-1 izinli ürün listelerinde antibakteriyel sıvı sabunlar da yer almaktadır. Bu, mikrop öldürme iddiasıyla satılacak bir el sabununun kozmetik bildirimle değil, biyosidal ruhsatla piyasaya sunulabileceğini gösterir. Formülünde antimikrobiyal bir madde bulunan her sabun otomatik olarak biyosidal değildir; belirleyici olan ürünün birincil amacı ve etikette ileri sürülen etkidir.
Kaynaklara göre ruhsat dosyasında fizikokimyasal, stabilite ve etkinlik testleri bulunur ve testlerin Türkiye’deki yetkili laboratuvarlarda yapılması istenir. Ruhsatlar süreli olduğundan geçerlilik tarihi takip edilmelidir.
Deterjan ayrımı
Çamaşır sabunu kozmetik değildir
Çamaşır, bulaşık ve sert yüzeylerin temizlenmesi için üretilen sabunlar Deterjanlar Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilir; bu ürünler için ÜTS’de kozmetik bildirimi yapılmaz. Deterjanlar, ilgili bakanlığa yapılan ayrı bir bildirim ve kendi etiket kurallarıyla piyasaya sunulur.
Hem el hem çamaşır için kullanılabileceği söylenen ürünlerde iki mevzuatın da gereklerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir. Etiket ve tanıtımın ürünün kaydedildiği statüyle uyumlu olması şarttır.
Kozmetik Ürünlerin ÜTS KaydıFirma statüsü
Sabunu kim ithal edebilir?
Ürünün yolu, firmanın hangi kayıtlara sahip olması gerektiğini belirler.
Kozmetik ithalatçısı
Türkiye’de yerleşik, ÜTS’de kozmetik firması olarak kayıtlı ve sorumlu teknik eleman bulunduran firma.
Yazılı sorumlu kişi
İthalatçı, Türkiye’de yerleşik başka bir gerçek veya tüzel kişiyi yazılı mutabakatla sorumlu kişi olarak belirleyebilir.
Biyosidal ruhsat sahibi
Antibakteriyel sabunda ruhsat başvurusu TİTCK’ya yapılır; ruhsat sahibi firma ruhsattan doğan yükümlülükleri yerine getirir.
Kozmetik sabun belgeleri
Kozmetik sabun için belgeler
- Tam formülYüzdeli formül ve içerik maddelerinin INCI adları.
- Güvenlilik raporuDurulanan ürün kullanımına göre hazırlanmış uzman raporu.
- Ürün bilgi dosyasıTürkçe veya İngilizce ÜBD; son partiden sonra 10 yıl saklanır.
- GMP beyanıÜretimin ISO 22716 esaslarına uygun yapıldığına dair beyan.
- Analiz raporlarıMikrobiyolojik ve fiziksel-kimyasal analizler.
- Koruyucu etkinlikSıvı sabunlarda gerekiyorsa koruyucu etkinlik (challenge) testi.
- Stabilite verisiRaf ömrünü ve ambalaj uyumunu destekleyen çalışmalar.
- Türkçe etiketZorunlu bilgileri ve uyarıları içeren etiket ve ambalaj görselleri.
- Barkod ve iddia kanıtlarıHer varyant için barkod; iddiaları destekleyen test ve veriler.
Kozmetik yolu
Kozmetik sabun adımları
Bildirim ürün piyasaya arz edilmeden önce tamamlanmalıdır.
Statü kararı
İddialar ve kullanım amacına göre kozmetik olduğu teyit edilir.
Firma kaydı
ÜTS kozmetik firma kaydı ve sorumlu teknik eleman tanımlanır.
Dosya hazırlığı
Formül, güvenlilik raporu, ÜBD ve Türkçe etiket hazırlanır.
Gümrük
Ürün, GTİP’ine ve gümrük uygulamasına göre ithal edilir.
ÜTS bildirimi
Ürün piyasaya arzdan önce ÜTS’de kozmetik olarak bildirilir.
Satış
Bildirim tamamlanınca ürün dağıtıma ve satışa sunulur.
Gümrük
Gümrükte kozmetik sabun
Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’nin 16. maddesi, ürün bildiriminin piyasaya arzdan önce yapılmasını ister; bildirimi ithalatın veya gümrük beyannamesinin ön şartı olarak düzenlemez. Tıbbi cihazlardaki ÜGD 2026/16 tebliğine benzer, yürürlükte olduğunu doğrulayabildiğimiz ayrı bir kozmetik ithalat denetimi tebliği bulunmamaktadır.
Ticaret Bakanlığı 2023 yılında sabun, diş macunu ve parfüm gibi ürünleri kapsayan bir kozmetik ithalat denetimi tebliği taslağını görüşe açmış ve kozmetik ürünlerin ithalatta ürün güvenliği denetimine alınacağını duyurmuştu. Bu nedenle ithalatçıların güncel gümrük ve TAREKS uygulamalarını GTİP bazında izlemesi gerekir.
2025 yılında bazı gümrük müdürlüklerinde ÜTS kaydı olmayan kozmetik ürünlerin ithalatında sorun yaşandığı da kamuoyuna yansımıştır. En güvenli yol, ürün bildirimi için gereken belgeleri ithalattan önce hazır tutmaktır.
Biyosidal yolu
Antibakteriyel sabunda sıra
Biyosidal sabunda ruhsat, ürün piyasaya sunulmadan önce alınmış olmalıdır; kozmetik bildirimiyle bu adım atlanamaz.
- Ürün tipi tespitiİddia ve aktif maddeye göre Ürün Tipi-1 kapsamı değerlendirilir.
- Firma kaydıÜTS’nin biyosidal modülünde firma tanımlanır.
- Test planıFizikokimyasal, stabilite ve etkinlik testleri planlanır.
- Ruhsat başvurusuDosya TİTCK’ya sunulur, eksiklik yazıları yanıtlanır.
- EtiketEtiket ruhsattaki bilgilerle uyumlu hâle getirilir.
- Ruhsat takibiGeçerlilik süresi ve değişiklikler izlenir.
Etiket
Türkçe etikette bulunması gerekenler
- Sorumlu kişiTürkiye’deki sorumlu kişinin adı ve adresi.
- Menşe ülkeİthal ürünlerde üretildiği ülke.
- MiktarAğırlık veya hacim olarak nominal içerik.
- Dayanıklılık süresiSon kullanma tarihi veya açıldıktan sonra kullanım süresi.
- Parti numarasıÜrünün hangi partiden geldiğini gösteren numara.
- İçerik listesiINCI adlarıyla bileşenler ve belirtilmesi gereken alerjenler.
- Ürünün işleviAmbalajdan anlaşılmıyorsa ürünün ne işe yaradığı.
- UyarılarGöz teması gibi kullanıma ilişkin özel önlemler.
Piyasaya arzdan sonra
Bildirimden sonra devam eden yükümlülükler
Bildirim bir kez yapılıp bırakılmaz; ürün piyasada kaldıkça güncel tutulur.
- Değişiklik bildirimiFormül, etiket, ambalaj veya üretici değişikliği ÜTS’ye işlenir.
- ÜBD güncelliğiDosya her değişiklikte güncellenir ve denetime hazır tutulur.
- İstenmeyen etkilerCiddi istenmeyen etkiler Kuruma bildirilir.
- Mevzuat takibiYasaklı ve kısıtlı madde listelerindeki güncellemeler izlenir.
- Piyasadan çekilen ürünlerSatışı sona eren ürünler sistemde güncellenir.
Sık yapılan hatalar
Sabun ithalatında sık hatalar
- Antibakteriyel ifadeyi hafife almakMikrop öldürme iddiasını kozmetik bildirimle kullanmak.
- Çamaşır sabununu kozmetik kaydetmekDeterjan niteliğindeki ürünü ÜTS’ye kozmetik olarak bildirmek.
- El yapımı sabunu muaf saymakKüçük üretimlerde güvenlilik raporu ve ÜBD hazırlamamak.
- Alerjenleri atlamakParfüm bileşenlerindeki alerjenleri etikette belirtmemek.
- Tedavi iddiasıCilt hastalıklarına iyi geldiğini söylemek.
- Bildirimi son ana bırakmakÜrün depodayken bildirim belgelerinin hazır olmaması.
- Varyantları tek kayıtta toplamakFarklı formüllü sabunları ayrı değerlendirmemek.
- Yurt dışı etiketiyle satışZorunlu bilgileri Türkçe vermeden ürünü piyasaya sunmak.
Hizmetimiz
Sabun ithalatında nasıl çalışıyoruz?
Sabun ithalatında ürünün statüsü ve kayıt süreci konusunda hizmet veriyoruz; bilgi ve danışmanlık almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Statü analizi
Kullanım amacı ve iddialara göre kozmetik, biyosidal veya deterjan statüsünün değerlendirilmesi.
Firma kayıtları
ÜTS kozmetik firma kaydı, sorumlu teknik eleman yükümlülüğü ve gerekirse biyosidal modül kaydı hakkında bilgi.
Dosya içeriği
Formül, güvenlilik raporu, ÜBD veya biyosidal ruhsat dosyasının içeriği hakkında danışmanlık.
Etiket ve çeviri
Türkçe etikette bulunması gereken alerjen ve uyarı bilgileri hakkında danışmanlık; gerekirse etiket çevirisi.
ÜTS bildirimi
Kozmetik ürün bildirimi ve eksiklik yazılarına yanıt hazırlanması hakkında danışmanlık.
Takip
Değişiklik bildirimleri, ruhsat süreleri ve denetim hazırlığı hakkında bilgi ve danışmanlık.
Sık sorulan sorular
Sabun ithalatı hakkında sık sorulanlar
Aklınızdaki soru burada yoksa uzmanlarımıza doğrudan sorabilirsiniz.
Bize sorun
Sabun kozmetik ürün müdür?
El, yüz ve vücut temizliği için kullanılan katı ve sıvı sabunlar kozmetik üründür ve piyasaya arzdan önce ÜTS’ye bildirilir.
Çamaşır sabunu için ÜTS bildirimi gerekir mi?
Hayır. Çamaşır, bulaşık ve yüzey temizliği için kullanılan sabunlar deterjan mevzuatına tabidir; ÜTS’de kozmetik bildirimi yapılmaz.
Antibakteriyel sabun için ruhsat gerekir mi?
Mikroorganizmaları öldürme veya dezenfeksiyon iddiası taşıyan el sabunları Ürün Tipi-1 biyosidal olarak değerlendirilebilir ve TİTCK’dan ruhsat gerektirebilir. Karar ürünün iddiasına ve formülüne göre verilir.
El yapımı sabun ithal ederken de dosya gerekir mi?
Evet. Üretim ölçeğinden bağımsız olarak her formül için güvenlilik raporu, ürün bilgi dosyası, Türkçe etiket ve ÜTS bildirimi gerekir.
Kozmetik sabunun ÜTS bildirimi gümrükten önce mi yapılmalı?
Yönetmelik bildirimi piyasaya arzdan önce ister. Gümrük uygulamalarında farklılık görülebildiği için belgelerin ithalattan önce hazır tutulması önerilir.
Farklı kokulardaki sabunlar için ayrı bildirim gerekir mi?
Formülü farklı olan her varyant ayrı değerlendirilir. Gruplama yapılıp yapılamayacağı formüllerin karşılaştırılmasıyla belirlenir.
ÜTS bildirimi Bakanlık onayı anlamına gelir mi?
Hayır. Kozmetik bildirimi bir ruhsat veya onay değildir; ürünün güvenliğinden ve mevzuata uygunluğundan sorumlu kişi sorumludur.